CÁC BỘ PHẬN CỦA TƯỜNG
Các bộ phận chính của tường gạch xây thường có : bệ tường và thềm nhà, lanh tố, ôvăng, giằng tường, mái đua, tường chắn mái, ống khói, khe biến dạng, nắp khe lún vv.. (1.3.9).
1. Bệ tường và thềm nhà
Trên thân tường của tường ngoài, đoạn tiếp cận mặt đất gọi là bệ tường. Do mặt ngoài bị tường luôn tiếp xúc với mặt đất ngoài nhà mà thường xuất hiện những điều kiện bất lợi như nước mưa chảy dọc theo mặt tường xuống, nước mưa rơi xuống mặt đất bắn ngược trở lại lên tường, sẽ làm hư hỏng phần bệ tường và làm tăng độ ẩm bên trong nhà, ảnh hưởng đến tính bền lâu của công trình. Thường bệ tường phải được xây bằng gạch nung có mác lớn hơn 75, đá hộc, gạch silicat, gạch máy vv… Bệ tường thường được xây bằng vữa ximăng cát 1 : 4 và xây bằng loại sữa này cho đến hàng gạch thứ tư trên lớp cách ẩm mặt nến.
Bệ tường có tác dụng bảo vệ cho tường khỏi ẩm và chống lại được các lực va chạm mạnh do đó mặt ngoài mặt nhà thường trát vữa xi măng cát hoặc granitô, hay ốp bằng loại vật liệu kiên cố như đá thiên nhiên hay . để bêtông trần (không trát). Bệ có thể hơi nhô ra khỏi mặt tường hay hơi thụt vào (1.3.10 và 3.11). Trong trường hợp thứ nhất cần chú ý cấu tạo để thoát nước mưa nhanh.
Trường hợp thứ hai bệ tường phải làm bằng vật liệu có độ bền vững cao hơn gạch nhiều như bêtông, nó rất hay gặp trong kiến trúc hiện đại. Trong kiến trúc cổ điển chỗ tiếp giáp tường và bệ thường có gờ trang trí công phu.
Để bảo vệ cho chân móng, quanh chân bệ tường thường cấu tạo thêm hè. Thềm có thể làm bằng bê tông gạch vỡ, đá hộc, gạch vỉa và đánh dốc ra phía ngoài với độ dốc là 2 – 3% (1.3.12). Cạnh thêm hè có thể có rãnh thu nước hay không có. Rãnh phải rộng 20 – 40 cm.
2. Lanh tô cấu tạo và phân loại
Lanh tô là bộ phận kết cấu bên trên các lỗ tường (lỗ cửa sổ, cửa đi, tủ tường, lỗ cửa hành lang trong v.v…). Lanh tô có nhiều loại, tùy theo khẩu độ khác nhau, tải trọng khác nhau và hình dáng của lô tường nhà chọn loại lanh tô. ; Có mấy loại lanh tô sau :
– lanh tô gạch ; – lanh tô gạch cốt thép : – lanh tô cuốn ; – lạnh tủ gỗ ; – lạnh tố bêtông cốt thép ;
Xem chi tiết bài viết: >> Tìm hiểu lanh tô là gì ? Có mấy loại lanh tô
3. Ô văng
Ô văng hay còn gọi mái hắt là những bộ phận nằm ở phía trên các cửa sổ, cửa đi dùng để che nắng, che mưa, đồng thời đỡ phần tường bên trên lỗ cửa (làm nhiệm vụ như lanh tô). Trên hình 3.18 thể hiện một số hình thức ở văng thường gặp. Những tấm ô vàng đưa ra nhỏ hơn 1,2 m thường cấu tạo theo kiểu tấm mỏng côngxon (một đầu ngàn vào tường) dày 6 9 cm.
Để trên mặt đứng ô văng có những đường nét khỏe, dứt khoát, người ta thường cho chúng có bờ quặp xuống để có cảm iác dày thêm.
Để thoát nhiệt và tránh các tia nắng mặt trời phản xạ vào trong nhà người ta còn dùng ô văng rỗng kiểu có những lá chớp ngang hay dọc.
Xem thêm >> Ô văng là gì? Tư vấn quy định xây dựng
4. Giằng tường
Khi xây dựng các nhà gạch, đá trên nền đất yếu cần phải chú ý tới khả năng do lủn không đều làm cho tường có thể bị nứt. Tường gạch khi chịu kéo sinh vết nứt, độ cứng của tường bị giảm yếu, tường có thể bị phá hỏng. Cho nên ngoài biện pháp gia cố nền móng, người ta còn dùng hệ giằng tạo thành vành đai nằm trong tường giằng tường) để chống lại lực cắt do lún khung đều.
Xem chi tiết bài viết: >> Tìm hiểu giằng tường là gì?
5. Đỉnh tường và tường chắn mái
Có hai phương pháp cấu tạo đỉnh tường : trong nhà có mái đua lợi dụng mái đua làm bộ phận kết thúc đỉnh tường (h.3.20d) ; mái đua không lớn có thể xây gạch nhô ra làm bộ phận kết cấu đổ mái đua. Một phương pháp khác là xây tường cao khỏi mái. Để đề phòng nước mưa thấn từ đỉnh tường vào thân tường, đỉnh tường thường làm diềm bằng gạch láng vữa ximăng hoặc làm bằng bêtông cốt thép lắp ghép (1.3.20a,b,c). Dù phương pháp nào trên cùng phải làm dốc để thoát nước và làm nhô ra khỏi tường. Chiều dày tường chắn mái tường 110 mm, bổ trụ 220 mm, hoặc tường 220 mm.
