Tổng hợp

Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 24 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

Chủ nghĩa lập thể, hay còn được gọi là trường phái lập thể (Cubism), là một phong cách hội họa và điêu khắc châu Âu mà có cuộc cách mạng đáng kể vào đầu thế kỷ 20. Tính đặc sắc của lập thể là sự mổ xẻ, phân tích, và tái tạo đối tượng trong một hình thức trừu tượng. Họa sỹ lập thể không quan sát đối tượng từ một góc nhìn cố định mà thay vào đó chia thành nhiều mặt và khía cạnh khác nhau. Sự kết hợp của các mặt và bề mặt thường không tuân theo quy tắc phối cảnh truyền thống, tạo nên hiệu ứng khó nhận biết chiều sâu trong tác phẩm.

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 24 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

Chủ nghĩa lập thể là gì?

Chủ nghĩa lập thể, hay còn được biết đến với tên gọi trường phái lập thể (Cubism), là một phong cách hội họa đã tạo nên cuộc cách mạng trong lĩnh vực hội họa và điêu khắc châu Âu đầu thế kỷ 20.

Trong tác phẩm của các họa sĩ lập thể, đối tượng thường bị phân tách, mổ xẻ và kết hợp lại theo một hình thức trừu tượng. Họ không quan sát đối tượng từ một góc nhìn cố định mà thay vào đó chia nhỏ thành nhiều mặt khác nhau, khám phá nhiều khía cạnh của đối tượng. Các bề mặt và mặt phẳng thường giao cắt nhau một cách không tuân theo quy tắc phối cảnh, tạo ra khó khăn cho người xem nhận biết chiều sâu của bức tranh.

Chủ nghĩa lập thể được bắt đầu bởi Georges Braque và Pablo Picasso vào năm 1906 tại khu Montmartre ở Paris, Pháp. Hai nghệ sĩ này bắt đầu hợp tác từ năm 1907 và tiếp tục cho đến năm 1914, khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu.

Thuật ngữ “lập thể” được sử dụng lần đầu tiên bởi nhà phê bình hội họa người Pháp Louis Vauxcelles vào năm 1908, ám chỉ những hình khối lập phương kỳ quặc. Sau đó, thuật ngữ này được Braque và Picasso sử dụng và trở thành tên gọi chính thức cho phong cách nghệ thuật này.

Chủ nghĩa lập thể nảy sinh từ đồi Montmartre và nhanh chóng lan ra các họa sĩ khác ở gần đó, được nhà buôn tranh Henry Kahnweiler truyền bá, và trở nên phổ biến vào khoảng năm 1910. Tuy nhiên, có những họa sĩ khác cũng tự xem mình là lập thể khi theo đuổi các hướng tiếp cận khác với Braque và Picasso.

Chủ nghĩa lập thể đã ảnh hưởng đến nhiều nghệ sĩ trong thập kỷ 1910 và kích thích sự xuất hiện của nhiều trường phái nghệ thuật mới như chủ nghĩa vị lai, chủ nghĩa cấu trúc và chủ nghĩa biểu hiện.

Braque và Picasso, những nhà sáng tạo tài năng, đã mở ra một phương pháp mới trong diễn đạt và thể hiện không gian trong hội họa, mặc dù họ cũng bị ảnh hưởng bởi nhiều nghệ sĩ khác như Paul Cezanne, Georges Seurat, và điêu khắc Iberi. Cả hai nghệ sĩ này thậm chí còn thừa nhận sự ảnh hưởng của chủ nghĩa dã thú.

Giai đoạn tiếp theo của chủ nghĩa lập thể là “lập thể tổng hợp,” bắt đầu từ năm 1912. Trong giai đoạn này, bức tranh thường được cấu thành từ các chi tiết chồng chất lên nhau, có màu sắc sặc sỡ hơn và sử dụng tranh dán và tranh dán giấy. Các nghệ sĩ như Picasso và Braque đã đưa vào tranh các mảnh giấy báo, chữ cái và quảng cáo, tạo nên một phong cách màu sắc đa dạng và phức tạp hơn.

Lịch sử phát triển của chủ nghĩa lập thể

Phong trào này bắt nguồn từ sự hợp tác giữa Georges Braque và Pablo Picasso tại khu Montmartre của Paris, Pháp, năm 1906, và kéo dài đến năm 1914, khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu. Lập thể sau đó lan rộng ra khắp châu Âu và tác động mạnh mẽ đến nghệ thuật, thiết kế, và kiến trúc của thế kỷ 20.

Sự xuất hiện của chủ nghĩa lập thể phản ánh tinh thần thời đại, trong đó công nghệ đang phát triển mạnh mẽ. Sự xuất hiện của nhiếp ảnh và các công nghệ mới khác làm thay đổi cách nhìn nhận thế giới, đặt ra thách thức cho các nghệ sĩ truyền thống. Nghệ sĩ lập thể cần một cách tiếp cận mới, một “cách nhìn mới” để thể hiện tính hiện đại của thời đại.

Chủ nghĩa lập thể không chỉ ảnh hưởng đến hội họa mà còn mở rộng ra lĩnh vực thiết kế nội thất. Điều này thể hiện qua việc sử dụng màu sắc táo bạo, hình khối trừu tượng, và sự kết hợp linh hoạt từ trần, tường cho đến đồ nội thất.

Đặc điểm về màu sắc trong thiết kế nội thất lập thể thường là sự kết hợp không tuân theo quy luật, nhưng vẫn tạo nên mối liên kết chặt chẽ giữa các yếu tố màu sắc. Màu sắc được sử dụng rộng rãi từ màu tươi sáng như vàng, xanh lá, đỏ, tím, xanh dương đến màu trắng, tạo nên không gian tràn ngập năng lượng và sự sống động.

Về hình khối, chủ nghĩa lập thể thường xuất hiện thông qua việc sử dụng các hình khối hộp, đặc biệt là việc lồng ghép chúng vào nhau để tạo ra những hình thức mới. Cả trong hội họa và thiết kế nội thất, các đối tượng thường được biến đổi thành những hình khối trừu tượng, đánh bại sự thực tế và chú trọng vào các dạng hình học.

Người ta có thể nhìn thấy ảnh hưởng của chủ nghĩa lập thể trong thiết kế nội thất đương đại, với việc áp dụng màu sắc nổi bật và hình khối độc đáo. Các không gian lập thể đương đại thường mang đến sự hiện đại, trẻ trung và sáng tạo, làm cho mỗi chi tiết trong không gian trở nên độc đáo và thu hút.

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 25 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này Georges Braque (trái) và Picasso (phải)

Những nghệ sĩ quan trọng

PABLO PICASSO

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này
Les Demoisellesochevignon (1907)

Bức tranh Les Demoisellesochevignon (1907) đã gây sốc ngay cả với những người bạn nghệ sĩ gần nhất của ông cả về nội dụng lẫn thử nghiệm chính thức. Chủ đề của người phụ nữ khỏa thân không phải là bất thường nhưng thực tế là Picasso vẽ phụ nữ mại dâm trong các tư thế tình dục mạnh mẽ. Tính dục trắng trợn của họ được nâng cao nhờ ảnh hưởng của Picasso từ nghệ thuật phi phương Tây. Điều đó thể hiện rõ nhất trên khuôn mặt người phụ nữ, nó biểu hiện như một tấm mặt nạ. Mà ở đó cho thấy tình dục của họ không những mãnh liệt mà còn nguyên thủy.

Các yếu tố chính thức khác thường của bức tranh cũng là một phần của giá trị sốc của nó. Picasso từ bỏ ảo tưởng phục hưng về ba chiều, thay vào đó trình bày một mặt phẳng hình ảnh phẳng hoàn toàn phá vỡ các mảnh hình học. Ví dụ cơ thể người phụ nữ đứng ở trung tâm bao gồm các góc và cạnh sắc. Cả tấm vải quấn quanh thân dưới của cô và chính cơ thể cô được chú ý nhưng không gian xung quanh kể cả phía trước hay sau đều quan trọng như nhau.

Bức tranh được cho là vô đạo đức khi cuối cùng nó được trưng bày trước công chúng vào năm 1916. Braque là một trong số ít họa sĩ đã nghiên cứu nó một cách chăm chú vào năm 1907, cũng chính từ đó mới có sự hợp tác của ông với Picasso. Bởi vì nó dự đoán một số đặc điểm của chủ nghĩa lập thể, Les Demoiselles được xem là nguyên sinh hay tiền đề lập thể.

GEORGES BRAQUE

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 1 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này
Houses at L’Estaque (1908)

Trong bức tranh “Những ngôi nhà tại Kumstaque” (1908) của Braqure cho thấy ảnh hưởng của Les Demoiselles của Picasso năm trước và tác phẩm của Paul Cezanne. Từ Cezanne, ông đã điều chỉnh cachs vẻ đơn hướng, đồng nhất và khoảng cách bằng phẳng. Trong khi từ Picasso, anh ta đã đơn giản hóa triệt để hình thức và sử dụng các hình dạng hình học để xác định các đối tượng. Chẳng hạn, không có đường chân trời và không sử dụng bóng râm truyền thống để thêm chiều sâu cho các vật thể, để các ngôi nhà và cảnh quan dường như trùng nhau và chiếm phần tiền cảnh của mặt phẳng hình ảnh.

Nhìn chung, tác phẩm này đã thể hiện rõ lòng trung thành của ông đối với các thí nghiệm của Picasso và họ đã cùng nhau hợp tác.

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 2 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

Đến năm 1909, Picasso và Braque đã hợp tác vẽ phần lớn các cảnh nội thất bao gôm các tài liệu tham khảo về âm nhạc, chẳng hạn như nhạc cụ hoặc nhạc. Trong ví dụ đầu tiên của chủ nghĩa lập thể phân tích, Braque đã thử nghiệm thêm với khoảng cách nông bằng cách giảm bảng màu thành nâu trùn tính và xám để làm phẳng thêm không gian.

Tác phẩm cho thấy sự nổ lực của Braque để cho thấy cùng một mục nhưng từ các quan điểm khác nhau. Một số bóng được sử dụng để tạo ấn tượng về bức phù điêu với các dạng hình học khác nhau như chồng lên nhau. Các nhạc cụ như Guitar, violin và clarinet xuất hiện thường xuyên trong các bức tranh của người Cuba, đặc biệt là trong các tác phẩm của Braque, người được đào tạo như một nhạc sĩ. Bằng cách dựa vào chủ đề lặp đi lặp lại như vậy.

SONIA DELAUNAY VÀ ROBERT DELAUNAY VỚI CHỦ NGHĨA LẬP THỂ ORPHIC CUB

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 3 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này
Tranh sơn dầu của Sonia Delaunay trong nhà phê bình nghệ thuật phong cách Guillaume Apollnaure được gọi là chủ nghĩa lập thể của Orphic hay chủ nghĩa mồ côi

Sonia và Robert được biết đến với việc tạo ra mối quan hệ giữa màu sắc và hình thức, sự tồn tại đồng thời của nhiều thực tại trong các tác phẩm của họ. Họ khéo léo đặt tên cho phong cách của họ là Sim Simultanism. Trong cuộc triển lãm nghệ thuật của họ, nhà phê bình nghệ thuật Guillaume Apollinaire đã đặt tên cho phong cách mới này là Orphic Cubism, hay Or Orphism. Bức tranh của các nhạc sĩ Flamenco của Sonia là một ví dụ về phong cách này.

Những tác phẩm thuộc trường phái lập thể kinh điển

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 4 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 5 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 6 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 7 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 8 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 9 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 2 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 11 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 12 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 13 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 14 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 15 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 16 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 17 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 18 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 19 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 20 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 21 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 22 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

chu nghia lap the la gi dac diem va su phat trien cua truong phai nay 139033 23 - Chủ nghĩa lập thể là gì? Đặc điểm và sự phát triển của trường phái này

Trên đây là tổng quan về trường phái lập thể và giai đoạn hình thành phát triển. Hy vọng bạn sẽ thích những thông tin chúng tôi đã chia sẻ hôm nay.

 

5/5 - (1 bình chọn)
author-avatar

Kiến trúc sư Phan Đình Kha

Kiến trúc sư Phan Đình Kha với 15 năm kinh nghiệm, hơn 1000 công trình, đoạt giải nhất kiến trúc quốc gia 2010 (Công trình: Nhà ga hành khách cảng hàng không Liên Khương, giải nhất Kiến trúc quốc gia 2010. Nhóm thiết kế: KTS Lưu Hướng Dương, KTS Trần Trung Vương, KTS Nguyễn Thị Quỳnh Nga, KTS Phan Đình Kha). Các thiết kế của anh như Cảng hàng không Liên Khương – Đà Lạt, Bệnh viện Phú Mỹ (TP.HCM), khách sạn 4 sao Phú Mỹ – Sóc Trăng. Nhà hàng Miss Sài Gòn. Homestay Đà Lạt của vợ chồng danh hài Trường Giang – Nhã Phương.
Tham khảo:
- https://ashui.com/mag/chuyenmuc/kien-truc/4493-nha-ga-hang-khong-lien-khuong-mau-tuong-tuong.html
- https://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/cong-bo-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-nam-2010-62481.html
- https://danviet.vn/doc-dao-hai-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-777746293.htm
- https://kienviet.net/2011/03/14/ket-qua-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-2010/
- https://baoxaydung.com.vn/trien-lam-giai-thuong-kien-truc-viet-nam-22261.html

Bài viết cùng chuyên mục