Tổng hợp

Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

so do tu duy - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả nhất. Ngoài ra chúng tôi có tổng hợp một số các sơ đồ tư duy được đánh giá là tối giản dễ nhớ và hiệu quả nhất.

Sơ đồ tư duy (bản đồ tư duy) là gì ?

Sơ đồ tư duy là một cách dễ dàng để động não suy nghĩ một cách hữu cơ mà không cần lo lắng về trật tự và cấu trúc. Nó cho phép bạn cấu trúc ý tưởng của mình một cách trực quan để giúp phân tích và nhớ lại.

Bản đồ Tư duy là một sơ đồ để biểu diễn các nhiệm vụ, từ ngữ, khái niệm hoặc các mục được liên kết và sắp xếp xung quanh một khái niệm hoặc chủ đề trung tâm bằng cách sử dụng bố cục đồ họa phi tuyến tính cho phép người dùng xây dựng một khung trực quan xung quanh một khái niệm trung tâm. Bản đồ Tư duy có thể biến một danh sách dài các thông tin đơn điệu thành một sơ đồ đầy màu sắc, dễ nhớ và có tổ chức cao, phù hợp với cách hoạt động tự nhiên của não bạn.

Đây là một ví dụ về phác thảo cho kế hoạch kỳ nghỉ. Chỉ mất vài phút để xem qua danh sách các địa điểm và hoạt động. Nhưng khi bạn đi đến phần cuối của dàn bài, bạn thậm chí còn nhớ những gì bạn đã đọc ở phần trên cùng không?

Lấy thông tin tương tự và xem nó trong Bản đồ tư duy. Giờ đây, bạn có thể tổng quan thông tin nhanh hơn nhiều và nhớ lại dữ liệu dễ dàng hơn nhiều.

Sơ đồ tư duy hay còn gọi là Bản đồ tư duy (Mindmap) là phương pháp được đưa ra như là một phương tiện mạnh để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não. Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh. Khác với máy tính, ngoài khả năng ghi nhớ kiểu tuyến tính (ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn như trình tự biến cố xuất hiện của 1 câu truyện) thì não bộ còn có khả năng liên lạc, liên hệ các dữ kiện với nhau. Phương pháp này khai thác cả hai khả năng này của bộ não.

so do tu duy chien luot hanh dong - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Bản đồ tư duy (Mindmap) là một phương pháp trình bày ý tưởng bằng hình ảnh, giúp não bộ phát huy tối đa khả năng ghi nhớ, giúp người tư duy tìm ra phương pháp hữu hiệu nhất để giải quyết vấn đề cách tối ưu.

Phương pháp này có lẽ đã được nhiều người Việt biết đến nhưng nó chưa bao giờ được hệ thống hóa và được nghiên cứu kĩ lưỡng và phổ biến chính thức trong nước mà chỉ được dùng tản mạn trong giới sinh viên học sinh trước các mùa thi.

Đây là một kĩ thuật để nâng cao cách ghi chép. Bằng cách dùng giản đồ ý, tổng thể của vấn đề được chỉ ra dưới dạng một hình trong đó các đối tượng thì liên hệ với nhau bằng các đường nối. Với cách thức đó, các dữ liệu được ghi nhớ và nhìn nhận dễ dàng và nhanh chóng hơn.

Thay vì dùng chữ viết để miêu tả một chiều biểu thị toàn bộ cấu trúc chi tiết của một đối tượng bằng hình ảnh hai chiều. Nó chỉ ra dạng thức của đối tượng, sự quan hệ hỗ tương giữa các khái niệm (hay ý) có liên quan và cách liên hệ giữa chúng với nhau bên trong của một vấn đề lớn.

   Bản đồ Tư duy hoàn hảo giúp:

  • Tư duy và hình dung các khái niệm
  • Trình bày và truyền đạt ý tưởng
  • Tổ chức đồ họa và sổ ghi chú điện tử
  • Điều hành cuộc họp hiệu quả hơn
  • Phác thảo các báo cáo và tài liệu
  • Đơn giản hóa nhiệm vụ và quản lý dự án
  • Viết tiểu luận

Khi bạn nghiên cứu chức năng và hệ thống ghi nhớ của não, bạn sẽ nhận ra mức độ phi thường của năng lực và tiềm năng của nó. Bản đồ Tư duy là một công cụ được sử dụng để lôi kéo, thích thú, kích thích và thử thách bạn. Bạn sẽ khám phá ra một số sự thật đáng kinh ngạc về bộ não của bạn và chức năng của nó, và bạn sẽ thực hiện những bước quan trọng đầu tiên trên con đường dẫn đến sự tự do của tâm trí.

Cách Bản đồ Tư duy Khai thác Sức mạnh của Bộ não

Bản đồ Tư duy là một cách hiệu quả cao để đưa thông tin vào và ra khỏi bộ não của bạn – nó là một phương tiện ghi chú và ghi chú sáng tạo và hợp lý, đúng nghĩa là ‘vạch ra’ ý tưởng của bạn.

Tất cả các Bản đồ Tư duy đều có một số điểm chung. Chúng có cấu trúc tổ chức tự nhiên tỏa ra từ trung tâm và sử dụng các đường nét, biểu tượng, từ ngữ, màu sắc và hình ảnh theo các khái niệm đơn giản, thân thiện với não bộ. Bản đồ Tư duy chuyển đổi một danh sách dài các thông tin đơn điệu thành một sơ đồ đầy màu sắc, dễ nhớ và có tổ chức cao, hoạt động phù hợp với cách hoạt động tự nhiên của não bạn.

Một cách đơn giản để hiểu Bản đồ Tư duy là so sánh nó với bản đồ của một thành phố. Trung tâm thành phố thể hiện ý tưởng chính; những con đường chính dẫn từ trung tâm đại diện cho những suy nghĩ chủ đạo trong quá trình suy nghĩ của bạn; những con đường hoặc nhánh phụ đại diện cho những suy nghĩ thứ yếu của bạn, v.v. Hình ảnh hoặc hình dạng đặc biệt có thể đại diện cho các điểm mốc quan tâm hoặc các ý tưởng đặc biệt có liên quan.

Bản đồ Tư duy là tấm gương phản chiếu bên ngoài của tư duy rạng rỡ hoặc tự nhiên của chính bạn được tạo điều kiện bởi một quy trình đồ họa mạnh mẽ, cung cấp chìa khóa chung để mở ra tiềm năng năng động của bộ não.

Năm đặc điểm cơ bản của Bản đồ tư duy:

Ý tưởng chính, chủ đề hoặc tiêu điểm được kết tinh trong một hình ảnh trung tâm
Các chủ đề chính tỏa ra từ hình ảnh trung tâm là ‘các nhánh’
Các nhánh bao gồm một hình ảnh chính hoặc từ khóa được vẽ hoặc in trên dòng liên kết của nó
Các chủ đề ít quan trọng hơn được thể hiện dưới dạng ‘cành cây’ của nhánh liên quan
Các nhánh tạo thành một cấu trúc nút kết nối
Kiến trúc tự nhiên của bộ não và nền tảng của bản đồ tư duy
Gần như thời điểm Bản đồ Tư duy được đưa vào sử dụng, một nghiên cứu khoa học quan trọng khác đã xác nhận giá trị của chúng như một phương pháp tư duy tương thích với não bộ. Tại California, Tiến sĩ Roger Sperry, người đã giành giải Nobel cho nghiên cứu của mình, đã xác nhận rằng phần mới nhất về mặt tiến hóa của não, ‘nắp tư duy’ của Vỏ não, được chia thành hai bán cầu chính và những bán cầu đó thực hiện một cách toàn diện. một loạt các nhiệm vụ trí tuệ, được gọi là kỹ năng vỏ não. Các nhiệm vụ bao gồm: Logic, Nhịp điệu, Đường nét, Màu sắc, Danh sách, Mơ mộng, Con số, Trí tưởng tượng, Từ ngữ, Gestalt (xem toàn bộ bức tranh).

Nghiên cứu riêng của Sperry xác nhận rằng càng nhiều hoạt động này được tích hợp, hiệu suất của não càng trở nên hợp tác, với mỗi kỹ năng trí tuệ sẽ nâng cao hiệu suất của các khu vực trí tuệ khác. Khi bạn là Bản đồ tư duy®, bạn không chỉ thực hành và thực hiện các sức mạnh cơ bản của bộ nhớ và xử lý thông tin, bạn còn đang sử dụng toàn bộ các kỹ năng vỏ não của mình.

Bản đồ Tư duy được tạo ra mạnh mẽ hơn nữa bằng cách sử dụng tất cả các công cụ tư duy của não trái và phải, giúp tăng cường sự rõ ràng, cấu trúc và tổ chức của suy nghĩ của bạn. Và bởi vì Bản đồ Tư duy sử dụng một cách xây dựng các công cụ của Trí tưởng tượng, Sự liên kết và Vị trí, cũng như các công cụ của não trái và phải, bạn có thể coi Bản đồ Tư duy là công cụ tư duy cuối cùng kết hợp tất cả các cách suy nghĩ quan trọng và mạnh mẽ vào cấu trúc riêng.
Sức mạnh của hình ảnh
Năm 1970, tạp chí Scientific American đã công bố nghiên cứu của Ralph Haber cho thấy rằng các cá nhân có độ chính xác nhận dạng hình ảnh từ 85 đến 95%. Có một câu danh ngôn nổi tiếng, “Một bức tranh có giá trị bằng một ngàn lời nói”.

Chúng ta liên tưởng và ghi nhớ hình ảnh bởi vì chúng sử dụng một loạt các kỹ năng vỏ não của bạn, đặc biệt là trí tưởng tượng. Hình ảnh có thể gợi nhiều liên tưởng hơn lời nói, chính xác hơn và mạnh mẽ hơn trong việc kích hoạt một loạt các liên tưởng, do đó tăng cường khả năng tư duy sáng tạo và trí nhớ. Những phát hiện này ủng hộ lập luận rằng Bản đồ Tư duy là một công cụ thích hợp duy nhất. Nó không chỉ sử dụng hình ảnh, nó là một hình ảnh.

Nguồn gốc và lịch sử hình thành sơ đồ tư duy.

Phương pháp này được phát triển vào cuối thập niên 60 (của thế kỉ 20) bởi Tony Buzan [1] như là một cách để giúp học sinh “ghi lại bài giảng” mà chỉ dùng các từ then chốt và các hình ảnh. Cách ghi chép này sẽ nhanh hơn, dễ nhớ và dễ ôn tập hơn.

so do tu duy hoc tap - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Đến giữa thập niên 70 Peter Russell [2] đã làm việc chung với Tony và họ đã truyền bá kĩ xảo về giản đồ ý cho nhiều cơ quan quốc tế cũng như các học viện giáo dục.

Ưu điểm vượt trội của sơ đồ tư duy

Ưu điểm của việc sử dụng sơ đồ tư duy mindmap
Một trong những điểm cộng cho người sử dụng sơ đồ tư duy mindmap là sẽ giúp người học tăng tính sáng tạo, và nâng cao hiểu quả làm việc tức thời. Ngoài ra còn giúp cho việc ôn tập và ghi nhớ có hiệu quả nhanh hơn.

Sơ đồ tư duy mindmap còn giúp bạn xác định được những nội dung trọng tâm của công việc, những ý chính nhất giúp nắm bắt được thông tin chính xác nhất, không lan man, dài dòng
Những ký hiệu, hình ảnh, hay những màu sắc bạn dùng cho sơ đồ tư duy sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, đi đúng được vào trọng tâm vấn đề cũng như giúp não bộ của bạn tiếp thu nhanh kiến thức hơn.

Tôi nghĩ rằng tôi đã cho đi những lợi ích của bản đồ tư duy và tại sao bản đồ tư duy hoạt động. Về cơ bản, lập bản đồ tư duy tránh suy nghĩ tuyến tính, buồn tẻ, khơi dậy khả năng sáng tạo của bạn và ghi chú lại niềm vui.

Nhưng chúng ta có thể sử dụng bản đồ tư duy để làm gì?

Ghi chép
Động não (cá nhân hoặc theo nhóm)
Giải quyết vấn đề
Học tập và ghi nhớ
Lập kế hoạch
Nghiên cứu và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn
Trình bày thông tin
Có được cái nhìn sâu sắc về các chủ đề phức tạp
Chạy bộ sáng tạo của bạn
Thật khó để đưa ra công lý cho số lần sử dụng bản đồ tư duy – sự thật là chúng có thể giúp làm sáng tỏ suy nghĩ của bạn trong hầu hết mọi thứ, trong nhiều bối cảnh khác nhau: cá nhân, gia đình, giáo dục hoặc kinh doanh. Lập kế hoạch cho ngày hoặc lập kế hoạch cuộc sống của bạn, tóm tắt một cuốn sách, khởi động một dự án, lập kế hoạch và tạo bản trình bày, viết bài đăng trên blog – tốt, bạn sẽ có được ý tưởng – bất cứ điều gì, thực sự.

Cách vẽ Sơ đồ Tư duy – Vẽ sơ đồ tư duy đơn giản như 1-2-3:

Bắt đầu ở giữa một trang trống, viết hoặc vẽ ý tưởng mà bạn định phát triển. Tôi khuyên bạn nên sử dụng trang theo hướng ngang.
Phát triển các chủ đề phụ có liên quan xung quanh chủ đề trọng tâm này, kết nối mỗi chủ đề phụ với trung tâm bằng một đường thẳng.
Lặp lại quy trình tương tự cho các chủ đề phụ, tạo các chủ đề phụ cấp thấp hơn khi bạn thấy phù hợp, kết nối từng chủ đề đó với chủ đề phụ tương ứng.
Một số khuyến nghị khác:

Sử dụng nhiều màu sắc, hình vẽ và biểu tượng. Hãy trực quan nhất có thể, và bộ não của bạn sẽ cảm ơn bạn. Tôi đã gặp nhiều người thậm chí không cố gắng, với lý do họ “không phải nghệ sĩ”. Đừng để điều đó ngăn cản bạn dùng thử !.
Giữ các nhãn chủ đề càng ngắn càng tốt , giữ chúng thành một từ duy nhất – hoặc tốt hơn là chỉ một bức tranh. Đặc biệt là trong bản đồ tư duy đầu tiên của bạn, sự cám dỗ để viết một cụm từ hoàn chỉnh là rất lớn, nhưng hãy luôn tìm cơ hội để rút ngắn nó thành một từ hoặc một hình – bản đồ tư duy của bạn sẽ hiệu quả hơn nhiều theo cách đó.
Kích thước, màu sắc và căn chỉnh văn bản thay đổi . Thay đổi độ dày và chiều dài của các đường. Cung cấp càng nhiều dấu hiệu trực quan càng tốt để nhấn mạnh những điểm quan trọng. Từng chút một giúp thu hút trí não của bạn.

Ứng dụng của sơ đồ tư duy.

Sơ đồ tư duy được mệnh danh “công cụ vạn năng cho bộ não” [cần dẫn nguồn], là phương pháp ghi chú đầy sáng tạo, hiện đang được hơn 250 triệu người trên thế giới sử dụng [cần dẫn nguồn], đã và đang đem lại những hiệu quả thực sự, nhất là trong lĩnh vực giáo dục và kinh doanh. Lập sơ đồ tư duy là một cách thức cực kỳ hiệu quả để ghi chú. Các sơ đồ tư duy không chỉ cho thấy các thông tin mà còn cho thấy cấu trúc tổng thể của một chủ đề và mức độ quan trọng của những phần riêng lẻ trong đó đối với nhau. Nó giúp bạn liên kết các ý tưởng và tạo các kết nối với các ý khác.

so do tu duy ky nang - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Các bậc thầy về ghi nhớ như Eran Katz – Kỷ lục Guinness người có khả năng nhớ được 500 con số theo thứ tự chỉ sau một lần nghe; Adam Khoo tác giả các cuốn sách nổi tiếng về giáo dục trí não như “Tôi Tài Giỏi, Bạn Cũng Thế!”, “Con cái chúng ta đều giỏi”.

Ghi nhớ chi tiết cấu trúc đối tượng hay sự kiện mà chúng chứa các mối liên hệ phức tạp hay chằng chéo.
Tổng kết dữ liệu.
Hợp nhất thông tin từ các nguồn nghiên cứu khác nhau.
Động não về một vấn đề phức tạp.
Trình bày thông tin để chỉ ra cấu trúc của toàn bộ đối tượng.
Ghi chép (bài giảng, phóng sự, sự kiện…).
Khuyến khích làm giảm sự miêu tả của mỗi ý mỗi khái niệm xuống thành một từ (hay từ kép).
Toàn bộ ý của giản đồ có thể “nhìn thấy” và nhớ bởi trí nhớ hình ảnh – Loại trí nhớ gần như tuyệt hảo
Sáng tạo các bài viết và các bài tường thuật.
Là phương tiện cho học tập hay tìm hiểu sự kiện.
Với giản đồ ý, người ta có thể tìm ra gần như vô hạn số lượng các ý tưởng và cùng một lúc sắp xếp lại các ý đó bên cạnh những ý có liên hệ. Điều này biến phương pháp này trở thành công cụ mạnh để soạn các bài viết và tường thuật, khi mà những ý kiến cần phải được ghi nhanh xuống. Sau đó tùy theo các từ khóa (ý chính) thì các câu hay đoạn văn sẽ được triển khai rộng ra.

Một thí dụ điển hình là việc đọc sách nghiên cứu khoa học, thay vì chỉ đơn thuần đọc, dùng giản đồ ý trong khi đọc mỗi lần nảy ra được vài ý hay hoặc ý quan trọng thì chỉ thêm chúng vào đúng vị trí trong cái giản đồ.

Sau khi đọc xong cuốn sách thì người đọc sẽ có được một trang giấy tổng kết tất cả những điểm hay và mấu chốt của cuốc sách đó. Có thể thêm thắt vào nhiều ý tưởng nghĩ ra trong lúc đọc. Điều này sẽ làm tăng chất lượng hấp thụ kiến thức từ cuốn sách.

Nếu muốn nắm thật tường tận các dữ liệu đọc được thì chỉ việc tiến hành vẽ lại cái giản đồ ý này bằng trí nhớ vài lần.

Giản đồ ý gợi nhớ về vai trò của hệ thống I/O và BUS trong máy tính

Viết hay vẽ đề tài của đối tượng xuống giữa trang giấy và vẽ một vòng bao bọc nó. Việc sử dụng màu sẽ nâng cao chất lượng và vận tốc ghi nhớ. Nếu viết chữ thì hãy cô đọng nó thành một từ khóa chính (danh từ kép chẳng hạn).
Đối với mỗi ý quan trọng, vẽ một đường (hay một đường có mũi tên ở đầu tùy theo quan hệ từ đối tượng trung tâm đối với ý phụ bên ngoài) đường phân nhánh xuất phát từ hình trung tâm (xem hình ví dụ) và nối với một ý phụ.
Từ mỗi ý quan trọng, lại vẽ các phân nhánh mới các ý phụ bổ sung cho ý đó.
Từ các ý phụ này lại, mở ra các phân nhánh chi tiết cho mỗi ý.
Tiếp tục vẽ hình phân nhánh các ý cho đến khi đạt được giản đồ chi tiết nhất (hình rễ cây mà gốc chính là đề tài đang làm việc).
Lưu ý: Khi tiến hành một giản đồ ý nên:

Sử dụng hình ảnh minh hoạ nếu có thể thay cho chữ viết cho mỗi ý.
Mỗi ý, nếu không thể dùng hình phải rút xuống tối đa thành một từ khóa ngắn gọn.
Tư tưởng nên được để tự do tối đa. Bạn có thể nảy sinh ý tưởng nhanh hơn là khi viết ra.

Một nhóm có thể làm việc chung và lập nên 1 giản đồ ý bởi các bước sau:

Mỗi cá nhân vẽ các giản đồ ý về những gì đã biết được về đối tượng.
Kết hợp với các cá nhân để thành lập một giản đồ ý chung về các yếu tố đã biết.
Quyết định xem nên nghiên cứu và học tập những gì dựa vào cái giản đồ này của nhóm.
Mỗi người tự nghiên cứu thêm về đề tài, tùy theo yêu cầu mà tất cả chú tâm vào cùng 1 lãnh vực để đào sâu thêm hay chia ra mỗi người 1 lãnh vực để đẩy nhanh hơn quá trình làm việc. Mỗi người tự hoàn tất trở lại giản đồ ý của mình.
Kết hợp lần nữa để tạo thành giản đồ ý của cả nhóm.

Dùng giản đồ ý bao gồm toàn bộ các ghi chép sẽ có nhiều tiện lợi so với các kiểu ghi chép khác là vì:

Súc tích: chỉ cần 1 trang giấy duy nhất
Không phải “đọc lại”—Mỗi ý kiến đã dược thu gọn trong một từ khóa hay hình, bạn sẽ không phải đọc theo những gì đã soạn thành bài văn soạn sẵn.
Linh Hoạt: Nếu như có người đặt câu hỏi bạn có thể tìm ngay ra vị trí liên hệ của câu hỏi với giản đồ ý. Như vậy, người diễn thuyết sẽ không bị lạc khi tìm cho ra chỗ mà câu trả lời cần đến.

Các ký hiệu hay biểu tượng qua hình vẽ sẽ giản đồ sống động hơn.
Dùng các loại hình mũi tên khác nhau để chỉ ra chiều hướng và kiểu liên hệ giữa các ý.
Các ký tự đặc biệt như! ? {} & * | © ® ” $ ‘ @ sẽ tăng “chất lượng cô đọng của ý và làm rõ nghĩa cho giản đồ.
Dùng nhiều hình vẽ kiểu “logo” để hình tượng hóa các ý và giúp biểu thị các kiểu lời giải.
Biểu thị các đặc tính kĩ thuật bằng các hình biểu tượng (Thí dụ khi muốn dùng phương pháp hóa học thì ta vẽ một cái ống nghiệm, phương pháp cơ khí thì dùng hình búa kềm, sinh học thì vẽ cây,…)
Sử dụng nhiều màu sắc sẽ giúp nhớ dễ hơn.

Cách vẽ sơ đồ tư duy trong học tập

Cách tạo lập một sơ đồ tư duy mindmap cho riêng mình
Quy tắc chung của việc tạo sơ đồ tư duy mindmap chính là mường tượng, tổng hợp, liên kết và chọn lọc thông tin.

Đầu tiên, bạn cần xác định ý bao hàm khái quát chung của sơ đồ tư duy đề cập đến vấn đề gì? Đối tượng chính là ai, và hãy dành trung tâm của tờ giấy để ghi keywordsnày. Bạn có thể biểu diễn keywords dưới dạng hình ảnh hoặc chữ viết, ký hiệu… để biểu thị nó.

Thứ hai, bạn thu nhỏ bức tranh và đi sâu hơn vào đối tượng chính. Bạn lưu ý là có rất nhiều cách để biểu thị một thông tin, một lời khuyên là bạn nên dùng xen kẽ các màu sắc khác nhau, các hình vẽ ngộ nghĩnh hoặc chèn thêmnhững ngôn ngữ khác… sao cho tiện với thói quen trí nhớ của mình.

Thứ ba, hãy chú ý sử dụng những mũi tên, những ký hiệu nối các ý với nhau. Việc dùng những ký hiệu hình ảnh để nối các ký tự chữ sẽ giúp bộ não nhớ dễ dàng hơn. Thay vì những mũi tên thẳng, bạn có thể chọn vẽ chúng theo đường con, theo hình dạng khác nhau để tránh tạo sự buồn tẻ cho sơ đồ tư duy mindmap.

Cuối cùng, bạn có thể sử dụng công cụ vẽ mindmap trên mạng hoặc tiếp cận sơ đồ tư duy mindmap từ những bài giảng để thiết kế cho mình một sơ đồ tư duy mindmap tốt nhất.

Mindmap là một công cụ tuyệt vời có thể giúp bạn ghi nhớ khi học một môn ngoài ngữ mới từ các tiếng quen thuộc như tiếng Anh, Pháp, hay Đức….Từ một chủ đề trọng tâm, bạn có thể triển khai ra các ý với từng nhánh chia nhỏ khác nhau. Đặc biệt, sơ đồ tư duy mindmap nay đã có ứng dụng thiết kế sẳn giúp bạn tiết kiệm thời gian vẽ sơ đồ bằng tay.

Các bước thực hiện sơ đồ tư duy Mind Map.

Ở bài viết trước (Mind Mapping – Công cụ ghi chép tối ưu), mình đã giới thiệu đến các bạn phương pháp lập Mind Map (Sơ đồ tư duy) và nêu các lợi ích của nó. Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn các bạn những bước để lập nên một Sơ Đồ Tư Duy hoàn thiện.

I. TẬP HỢP NHỮNG TỪ KHÓA

Như mình đã nói, Mind Map được tạo thành bởi hầu hết các từ khóa (key word) nên nó tiết kiệm được rất nhiều thời gian cho các bạn. Chỉ với những từ khóa là bạn đã có thể nắm bắt được hết nội dung của tất cả những điều mà bạn đang muốn ghi nhớ rồi. Vậy từ khóa là gì? Làm sao xác định được từ khóa trong một nội dung văn bản? Các bạn có thể tham khảo ví dụ sau đây :

Đầu tiên, các bạn đọc đoạn văn bản hoàn chỉnh này :

“Đã từ lâu, người ta biết rằng bộ não của con người có thể được chia ra làm hai phần. Phần não trái và phần não phải. Người ta cũng biết rằng não trái điều khiển phần bên phải của cơ thể, trong khi đó ngược lại, não phải điều khiển phần bên trái cơ thể. Bên cạnh đó, người ta cũng phát hiện rằng việc não trái bị hư tổn sẽ gây ra nửa phần cơ thể bên phải bị tê liệt. Tương tự, nếu như não phải bị hư tổn sẽ khiến nửa phần cơ thể bên trái bị tê liệt”

Theo cách viết truyền thống và cách học như từ trước đến giờ thì các bạn sẽ phải học thuộc lòng đoạn văn đó hoặc đọc đi đọc lại để nhớ được hết thông tin mà nó truyền đạt. Tuy nhiên, trong đó có rất nhiều từ không cần thiết, nếu bạn loại bỏ những từ đó đi và chỉ đọc từ khóa thôi thì bạn cũng dễ dàng nắm được ý chính mà tiết kiệm được thời gian hơn nhiều. Để chứng minh cho điều đó, các bạn thử đọc 2 đoạn văn dưới đây:

1. “… não người chia hai phần … não trái não phải … não trái điều khiển bên phải cơ thể … não phải điều khiển bên trái cơ thể … não trái hư tổn, cơ thể bên phải tê liệt … não phải hư tổn, cơ thể bên trái tê liệt …”

2. “Đã từ lâu, người ta biết rằng bộ … của con … có thể được … ra làm … Phần … và phần … Người ta cũng biết rằng … phần … của …, trong khi đó, ngược lại, … phần … Bên cạnh đó, người ta cũng phát hiện rằng việc … bị … sẽ gây ra nửa … bị … Tương tự, nếu như … bị … sẽ khiến nửa phần … bị …”

Sau khi đọc xong 2 đoạn văn, chắc chắn bạn nhận ra rằng đoạn văn thứ 1 tuy ít từ ngữ hơn nhưng ta vẫn nắm được toàn bộ thông tin, còn đoạn văn ở dưới chứa hầu hết các từ ngữ trong đoạn văn gốc thì lại chẳng mang đến cho chúng ta một thông tin bổ ích nào.

Do đó, bước đầu tiên các bạn nên tự tập cho mình thói quen chỉ chú ý đến từ khóa, ghi nhớ từ khóa là đủ để chúng ta nắm bắt được toàn bộ nội dung cần truyền đạt. Ngoài ra, từ khóa là một yếu tố không thể thiếu của Mind Map, bạn sẽ phải dùng những từ khóa đó để lập nên Mind Map cho chính mình.

II. CÁC BƯỚC LẬP SƠ ĐỒ TƯ DUY

Link tải bản đồ: tại đây
Bước 1 : Xác định từ khóa
(Bước này mình đã hướng dẫn ở trên)

Bước 2 : Vẽ chủ đề ở trung tâm.
– Bước này các bạn sẽ sử dụng một tờ giấy trắng (không kẻ ô) đặt nằm ngang và vẽ chủ đề ở chính giữa tờ giấy. Giấy trắng không kẻ ô sẽ giúp cho bạn sáng tạo hơn, không bị những ô vuông cản trở suy nghĩ của bạn. Vẽ trên giấy nằm ngang sẽ giúp bạn có được không gian rộng lớn hơn để triển khai các ý.

– Bạn cần vẽ chủ đề ở chính giữa tờ giấy, từ đó mới phát triển ra các ý khác ở xung quanh nó.

– Bạn có thể tự do sử dụng tất cả các màu sắc mà bạn thích, chủ đề trung tâm có thể là chữ hoặc là hình, nếu kết hợp cả 2 thì càng tốt

– Chủ đề trung tâm cần gây sự chú ý để chúng ta dễ nhìn nhận vấn đề, do đó, bạn nên vẽ chủ đề to cỡ 2 đồng xu 5000đ.

Bước 3 : Vẽ thêm các tiêu đề phụ (nhánh cấp 1)
– Tiêu đề phụ nên được viết bằng CHỮ IN HOA nằm trên các nhánh dày để làm nổi bật

– Tiêu đề phụ nên gắn liền với trung tâm

– Tiêu đề phụ nên được vẽ theo hướng chéo góc chứ không nằm ngang, như vậy nhiều nhánh phụ khác có thể được vẽ tỏa ra một cách dễ dàng hơn.

Bước 4 : Vẽ các nhánh cấp 2, cấp 3, …
– Ở bước này, các bạn vẽ nối tiếp nhánh cấp 2 vào nhánh cấp 1, nhánh cấp 3 vào nhánh cấp 2, v.v… để tạo ra sự liên kết.

– Các bạn nên vẽ nhiều nhánh cong hơn đường thẳng, như thế sẽ làm cho mind map của chúng ta nhìn mềm mại, uyển chuyển và dễ nhớ hơn

– Chỉ nên tận dụng từ khóa và hình ảnh, ở mỗi nhánh chỉ sử dụng 1 từ khóa. Việc này giúp cho nhiều từ khóa mới và những ý khác được nối thêm vào các từ khóa sẵn có một cách dễ dàng

– Bạn hãy dùng những biểu tượng, cách viết tắt để tiết kiệm không gian và thời gian bất cứ lúc nào có thể.

– Tất cả các nhánh của một ý nên tỏa ra từ một điểm và có cùng 1 màu.

Bước 5 : Thêm các hình ảnh minh họa
Ở bước này, các bạn nên để trí tưởng tượng của mình bay bổng hơn bằng cách thêm nhiều hình ảnh nhằm giúp các ý quan trọng thêm nổi bật, cũng như lưu chúng vào trí nhớ mình tốt hơn vì não bộ của con người có khả năng tiếp thu hình ảnh cao hơn chữ viết. Bạn đừng ngại mình vẽ xấu, cứ vẽ theo những gì bạn nghĩ, những gì bạn liên tưởng, đôi khi càng hài hước càng giúp bạn nhớ chúng được lâu hơn.

III. CÁC QUY TẮC TRONG VIỆC THỰC HIỆN SƠ ĐỒ TƯ DUY
Khi thực hiện một sơ đồ tư duy, các bạn nên tuân thủ theo những quy tắc sau :

– Đừng suy nghĩ quá lâu mà hãy viết liên tục. Việc các bạn dừng lại để suy nghĩ một vấn đề nào đó quá lâu sẽ khiến cho những suy nghĩ tiếp theo của các bạn bị ngăn lại. Bạn mải lo cho vấn đề đó mà sẽ quên mất những vấn đề tiếp theo. Do đó, các ý nên được triển khai một cách liên tục để duy trì sự liên kết

– Không cần tẩy xóa, sửa chữa.

– Viết tất cả những gì mình nghĩ cho dù nó có ngớ ngẩn, ngu ngốc đến đâu đi chăng nữa, đừng bỏ lỡ những ý tưởng đó. Đôi khi những ý nghĩ tưởng như điên rồ lại là một ý tưởng cực kỳ độc đáo và sáng tạo mà bạn không ngờ được đó.

Sơ đồ tư duy được vẽ, viết và đọc theo hướng bắt nguồn từ trung tâm di chuyển ra phía ngoài, và sau đó là theo chiều kim đồng hồ. Do đó, các từ ngữ nằm bên trái Sơ đồ tư duy nên được đọc từ phải sang trái (bắt đầu từ phía trong di chuyển ra ngoài)

Bạn đã sẵn sàng để thực hiện Sơ đồ tư duy chưa?
Để bắt tay vào vẽ sơ đồ tư duy, các bạn nên chuẩn bị sẵn cho mình thật nhiều giấy trắng khổ A4 hoặc lớn hơn, một bộ bút màu (nên sử dụng bút đầu nhọn), các bạn cũng có thể mua loại bút bi nhiều ngòi có bán ở các tiệm sách để khỏi mất công thay đổi bút nhiều lần, vẽ sẽ được nhanh hơn.

(Nội dung trích dẫn từ sách Tôi Tài Giỏi, Bạn Cũng Thế – Adam Khoo)

 

Sơ đồ tư duy đẹp sáng tạo

Sơ đồ tư duy mindmap là một phương án tốt giúp tối ưu hóa khả năng ghi chép, khả năng thu thập và xử lý những thông tin mới một cách nhanh chóng trong thời gian ngắn. Bạn có thể tìm hiểu và áp dụng phương pháp “Sơ đồ tư duy mindmap” này ở hầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống từ việc nháp nhanh những dự định công việc hằng ngày, học thuộc các nội dung phức tạp hay liên kết những mảng thông tin rời rạc lại với nhau….

Những sơ đồ tư duy đẹp nhất – các loại sơ đồ tư duy thường sử dụng.

so do tu duy chien luot hanh dong - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng

so do tu duy cv - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – Công việc

so do tu duy hoc tap - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – học tập

so do tu duy ky nang - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – kỹ năng

so do tu duy lam giau - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – kiếm tiền làm giầu

so do tu duy su dung - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – Ý tưởng

so do tu duy suc khoe - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng – sức khoẻ

 

so do tu duy trong thoi dai so - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

Mẫu sơ đồ tư duy mind map hành đồng

so do tuy suy tri nho - Sơ đồ tư duy là gì ? Hướng dẫn các bước thực hiện Mind Map hiệu quả

 

sơ đồ tư duy hình cây – sơ đồ tư duy đơn giản

Bản đồ Tư duy có hiệu quả không?

Một nghiên cứu của Johns Hopkins chỉ ra rằng những sinh viên sử dụng Bản đồ Tư duy sẽ tăng điểm của họ lên 12%.

Nó cũng được chứng minh rằng Bản đồ Tư duy rất hữu ích cho những học sinh mắc chứng khó đọc và tự kỷ để hiểu rõ hơn về các khái niệm và chiến lược. Trên thực tế, Hiệp hội Chứng khó đọc của Anh cho biết, “Người mắc chứng khó đọc phải vật lộn với ngôn ngữ nói và / hoặc viết, làm theo hướng dẫn, kém tập trung và thực hiện các nhiệm vụ phân tích hoặc logic. Các chiến lược như Bản đồ tư duy được công nhận là công cụ học tập có giá trị.”

Tại sao tôi nên lập sơ đồ tư duy?

Để cấu trúc thông tin một cách hiệu quả
Để cải thiện khả năng đọc hiểu
Để tăng năng suất
Để truyền cảm hứng sáng tạo
Để cải thiện trí nhớ và khả năng nhớ lại

Khi nói đến việc tạo sơ đồ tư duy của bạn, điều quan trọng nhất cần xem xét là những gì bạn cần và cách bạn học tốt nhất. Đôi khi, bạn thậm chí có thể không cần một bản đồ tư duy nào cả. Mặc dù hầu hết các kỹ thuật ánh xạ đều được phát triển như một giải pháp thay thế cho văn bản dài và ghi chú tuyến tính, nhưng có rất nhiều trường hợp mà ghi chú tuyến tính là một phương pháp hoàn toàn phù hợp.

Nhu cầu và mục tiêu của bạn cũng nên được xem xét khi bạn quyết định cách tạo bản đồ tư duy. Mặc dù bản đồ tư duy bằng giấy truyền thống rất tốt để tự phát triển ý tưởng, nhưng sự phát triển của các công cụ lập bản đồ tư duy trực tuyến đã cho phép hàng triệu người cùng động não và lập kế hoạch trong thời gian thực. Đó là lý do mà MindMeister , công cụ lập bản đồ tư duy trực tuyến của riêng chúng tôi, có tính năng tập trung cao độ vào sự cộng tác và làm việc nhóm.

Một bản đồ tư duy là một cách đồ họa để thể hiện ý tưởng và khái niệm. Nó là một công cụ tư duy trực quan giúp cấu trúc thông tin, giúp bạn phân tích, hiểu, tổng hợp, nhớ lại và nảy sinh những ý tưởng mới tốt hơn.

Cũng như trong mọi ý tưởng tuyệt vời, sức mạnh của nó nằm ở sự đơn giản của nó.

Trong sơ đồ tư duy, trái ngược với ghi chú truyền thống hoặc một văn bản tuyến tính, thông tin được cấu trúc theo cách gần giống với cách bộ não của bạn thực sự hoạt động hơn nhiều. Vì nó là một hoạt động vừa mang tính phân tích vừa mang tính nghệ thuật, nó giúp não bộ của bạn tham gia vào một cách phong phú hơn, giúp ích cho tất cả các chức năng nhận thức của nó. Và, trên hết, đó là niềm vui !

Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy (mindmap) miễn phí máy tính, dễ sử dụng

Những phần mềm vẽ sơ đồ tư duy miễn phí và chuyên nghiệp, tốt nhất

Edraw Mind Map. Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy miễn phí đầu tiên phải kể đến là Edraw Mind Map. …
SimpleMind Desktop. …
Mindjet MindManager. …
TheBrain. …
iMindMap. …
ConceptDraw Mindmap. …
Blumind. …
Freeplane.

1. Edraw Mind Map 

Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy miễn phí đầu tiên phải kể đến là Edraw Mind Map. Đặc điểm nổi bật của Edraw Mind Map chính là dễ sử dụng và hỗ trợ cho những sơ đồ có kích thước lớn nhiều trang. Edraw Mind Map là một chương trình hoàn hảo giúp bạn xây dựng, lưu, chia sẻ, in ấn sơ đồ tư duy hoàn toàn miễn phí. Bên cạnh đó, bạn có thể dễ dàng lập một bản đồ tư duy, phác thảo suy nghĩ, kế hoạch tương lai, phân tích SWOT,… bằng các mẫu sơ đồ và ví dụ có sẵn trong phần mềm.

– Link Google DriverTại đây

– Link Tổng Hợp TemplateTại đây

2. SimpleMind Desktop 

SimpleMind Desktop là phần mềm vẽ sơ đồ tư duy tốt nhất hiện nay có thể biến máy tính của bạn thành một thiết bị phác thảo sơ đồ tư duy. Nó tổng hợp các ý tưởng và hoàn thành sơ đồ tư duy vô cùng tiện ích, đơn giản và trực quan.

Link tải: Tại đây

3. Mindjet MindManager 

Mindjet MindManager là phần mềm vẽ sơ đồ tư duy chuyên sắp xếp nội dung công việc một cách linh hoạt và sáng tạo. Công cụ này còn có khả năng tiết kiệm thời gian để bạn có thể dễ dàng quản lý, theo dõi nhóm công việc, truyền thông tin và tổ chức công việc có hiệu quả.

Link tải: Tại đây

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT
author-avatar

Kiến trúc sư Phan Đình Kha

Kiến trúc sư Phan Đình Kha với 15 năm kinh nghiệm, hơn 1000 công trình, đoạt giải nhất kiến trúc quốc gia 2010 (Công trình: Nhà ga hành khách cảng hàng không Liên Khương, giải nhất Kiến trúc quốc gia 2010. Nhóm thiết kế: KTS Lưu Hướng Dương, KTS Trần Trung Vương, KTS Nguyễn Thị Quỳnh Nga, KTS Phan Đình Kha). Các thiết kế của anh như Cảng hàng không Liên Khương – Đà Lạt, Bệnh viện Phú Mỹ (TP.HCM), khách sạn 4 sao Phú Mỹ – Sóc Trăng. Nhà hàng Miss Sài Gòn. Homestay Đà Lạt của vợ chồng danh hài Trường Giang – Nhã Phương.
Tham khảo:
- https://ashui.com/mag/chuyenmuc/kien-truc/4493-nha-ga-hang-khong-lien-khuong-mau-tuong-tuong.html
- https://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/cong-bo-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-nam-2010-62481.html
- https://danviet.vn/doc-dao-hai-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-777746293.htm
- https://kienviet.net/2011/03/14/ket-qua-giai-thuong-kien-truc-quoc-gia-2010/
- https://baoxaydung.com.vn/trien-lam-giai-thuong-kien-truc-viet-nam-22261.html

Bài viết cùng chuyên mục