Kiến trúc độc đáo của Đình Phù Lão (Bắc Giang)
Kiến trúc độc đáo của Đình Phù Lão (Bắc Giang)
Đình Phù Lão được khởi dựng vào năm 1688, thời vua Lê Chính Hoà thứ 15. Nguyên sơ đình Phù Lão có kiến trúc theo lối chữ nhất (-), chỉ có toà đại đình dài 13m, rộng 12m; sau này mới nối thêm phía sau 2 gian hậu cung. Phía trước, bên trái đình Phù Lão còn có một tấm bia tứ diện khá hơn, cao hơn 1m ghi công bà Đào Thị Hiền đó đóng góp tiền của xây dựng đình, tấm bia này cũng là minh chứng cho năm xây dựng đình. Đình là nơi thờ thánh Cao Sơn – Quý Minh, ngoài ra còn thờ hai vợ chồng ông Hậu là những người có công tạo dựng ngôi đình.
Nột nổi bật nhất của công trình khụng phải là ở sự to lớn, bề thế mà là ở những nét, những mảng điêu khắc gỗ cực kỳ đẹp, độc đáo. Ngôi đình này do 4 hiệp thợ cùng chung sức đua tài. Mỗi hiệp thợ phụ trách một góc đao, mỗi hiệp có một kiểu tạo dựng riêng, vậy mà khi ghép mộng tất cả lại vừa khít các mộng, kích cỡ đều ăn khớp đâu vào đấy; có hiệp thợ nghiêng về tạo dựng, phụ diễn những khối tròn; có hiệp nghiêng về tỉa tót các mảng chạm khắc công phu với những vật rõ ràng; có hiệp lại giữ nguyên nét đục thô ráp mà quyến rũ… Tất cả tạo cho đình Phù Lão một vẻ đẹp riêng. Chính sự đa dạng về kiểu thức kiến trúc ấy đó tạo nên giá trị hiếm có của di tích.
Những đề tài trang trí cũng rất nhiều loại: rắn, kỳ đà, ngựa, chuột, thằn lằn, cáo, chồn..; rồng cũng vô cùng đa dạng: rồng đàn, rổng ổ, rồng múa, rồng bay, rồng cắn đuôi nhau, rồng chầu, con to, con nhỏ đua nhau uốn khúc, luồn lách trên đầu, trên râu, dưới bụng nhau, con lại bò toài đầu thì ngoắt lại, mông quay ra ngoài thật ngộ nghĩnh…; những hình hoa, lá, thú vật hoà vào với thiên nhiên hợp thành một môi trường hoạt động của con người. Ở đình Phù Lão hình ảnh con người xuất hiện trong các mảng chạm khắc cũng tự do bay bổng.
