Kiến trúc độc đáo của Chùa Bửu Phong
Kiến trúc độc đáo của Chùa Bửu Phong
Nét đặc sắc nổi bật của ngôi cổ tự là ở kiến trúc. Chùa được xây theo kiến trúc “chữ Tam” truyền thống của người Việt (giống một số chùa thời Trần ở miền Bắc) chia ra gồm giảng đường, chánh điện và nhà thờ tổ nối tiếp nhau. Chùa được xây dựng bằng gạch thẻ kết hợp vôi trắng, mái lợp ngói âm dương, nền lót gạch vuông tài và gạch bông.
Bộ khung vì kèo làm bằng gỗ núi rất tốt. Mặt tiền chùa nhìn về hướng Đông Bắc, có ba cửa vòng cung lớn, hai bên lại có bốn ô cửa vòng cung nhỏ. Mặt tiền này được những nghệ nhân đất Thần Kinh (tức kinh đô Huế) trang trí rất công phu bởi các bức phù điêu, ghép từ các mảnh sành tinh vi, độc đáo mang tính nghệ thuật cao theo phong cách triều Nguyễn.
Những đề tài điêu khắc, đắp vẽ trong chùa là Cuốn thư, lân ngậm trái châu, rồng chầu mặt trời, tượng bằng sành sứ về ông Nhật bà Nguyệt, nhóm tứ linh (long, li, qui, phụng), tứ quí (mai, lan, cúc, trúc), chữ vạn, dây lá cách điệu… thể hiện cho ước mơ về quyền uy, sức mạnh, sự an nhàn thịnh vượng. Đặc biệt, ở hai cột chính giữa mặt tiền có cặp câu đối nói lên ý nghĩa tên chùa:
“Bửu nhạc dịu dàng như Tứu Lĩnh
Phong sơn đẹp đẽ tựa Kỳ Viên”.
Toàn bộ cột gỗ lớn trong chùa là gỗ cam xe từ những ngày đầu dựng chùa. Kiến trúc chùa càng thêm độc đáo với những chi tiết như một đầu phướn cổ được chạm trổ tinh vi hình 6 con rồng miệng ngậm trái châu; một cặp sừng nai vàng điêu khắc công phu bằng gỗ (được sơn son thếp vàng) từ thời Chúa Nguyễn và một số cột đá trước tiền sảnh khắc liễn, chạm trổ rồng, phượng; một số câu đối, hoành phi miêu tả về vị trí linh thiêng của chùa.
Bên trong chánh điện có tượng Phật Di-đà cổ, đức Phật Thích Ca, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Phổ Hiền. Điện Phật được trang hoàng rực rỡ. Xá-lợi Phật được tôn trí ở ngôi bảo tháp sau chánh điện. Hai bên tả hữu là Đức Quan Công và Tổ sư Đạt Ma. Mặt tường hai bên tả hữu có hương án thờ Bồ tát Di Lặc, Bồ tát Địa tạng và Thập điện Minh Vương. Trên liễn gỗ ở cột gian giữa giảng đường có khắc hàng chữ Hán cho thấy chùa Bửu Phong được xây dựng từ năm 1616 và đại trùng tu vào năm Minh Mạng thứ IX (1829).
