Kiến trúc độc đáo của Bảng Môn Đình (Hoằng Lộc, Hoằng Hóa, Thanh Hóa)
Kiến trúc độc đáo của Bảng Môn Đình (Hoằng Lộc, Hoằng Hóa, Thanh Hóa)
Bảng Môn Đình thuộc xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Đây là công trình kiến trúc oai nghiêm, đồ sộ nhất trong vùng làng quê xưa, Bảng Môn Đình ra đời gắn với quá trình tụ cư làng xã và vấn đề học hành khoa bảng được đề cao. Khi đã an cư lập nghiệp, ổn định cuộc sống, hình thành thôn, làng thì nhân dân các địa phương lại cùng nhau góp sức xây dựng nên đình. Ngoài việc thờ cúng Thành hoàng và tôn vinh đạo học, Bảng Môn Đình còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật cao.
Bảng Môn Đình bố cục kiểu chữ Đinh ( ), ngoảnh hướng nam, tòa đại đình có 5 gian, phía sau là hậu cung. Hiện tại Đình Bảng Môn còn lưu bức đại tự lớn với dòng chữ “Địa linh nhân kiệt” đề cao truyền thống văn hiến của làng, và đôi câu đối nhắc nhở kẻ sĩ giữ vững khí tiết:
Địa vị quân tử hương, thanh danh sở tụy
Nhân tại văn hiến ấp, phong tiết từ trì.
dịch nghĩa:
Đất sinh người quân tử tiếng tăm tụ hội
Người ở làng văn hiến khí tiết vững bền.
Đình Bảng Môn không chỉ có chức năng của một ngôi đình làng như bao ngôi đình khác mà còn là một bảo tàng nghệ thuật lưu giữ các dấu ấn văn hóa các triều đại ở Đình Bảng Môn được thể hiện qua kiến trúc, chạm khắc.
Kiến trúc đầu hồi bít đốc gồm 5 gian. Kỹ thuật chạm khắc ở Bảng Môn Đình theo lối chạm lộng, chạm thủng kênh bong để các hình nổi khối như tượng tròn trên cấu kiện kiến trúc. Qua tài liệu nghiên cứu cho thấy đình có niên đại khởi dựng khá sớm, có thể trước đây phần hậu cung là một ngôi đền từ thời Mạc, đến thời Lê Trung Hưng chuyển chức năng thành ngôi đình, đến thời Nguyễn đã trùng tu lại tòa phía trước nên dấu ấn Lê không còn nhiều.
