Mời các bạn tìm hiểu Bản Vẽ Kĩ Thuật Là Gì ? Cách Phân Chia Bản Vẽ Kĩ Thuật Chuẩn Nhất.

Nhằm tìm hiểu rõ các chi tiết, thông số cơ bản của mẫu thiết kế, khi chế tạo một sản phẩm kiến trúc nào đó, người ta thường dựa vào bản vẽ kỹ thuật. Bản vẽ kỹ thuật hiện nay được sử dụng rộng rãi và có vai trò quan trọng trong các lĩnh vực như xây dựng, kỹ thuật… Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ được khái niệm cơ bản về bản vẽ kỹ thuật cũng như những tiêu chuẩn, đặc điểm phân loại của nó. 

Cùng đọc bài viết dưới đây để cùng kientrucvietnam tìm hiểu rõ hơn những thông tin về bản vẽ kỹ thuật.

Bản vẽ kỹ thuật là gì?

Bản vẽ kỹ thuật là tác phẩm của ngành vẽ kỹ thuật, ngôn ngữ phổ biến để họa viên, nhà thiết kế và kỹ sư mô tả hình dáng, kích thước, vật liệu, đặc tính kỹ thuật… các vật thể, chi tiết, các kết cấu (Hay ngắn gọn là để chế tạo ra sản phẩm đúng với thiết kế).

Bản vẽ kỹ thuật truyền thống thường được biểu diễn dạng 2D. Hiện nay với sự phát triển của khoa học công nghệ cho ra đời các bản vẽ ở dạng 3D có khả năng mô tả vật thể trực quan hơn. Bản vẽ kỹ thuật là phương tiện giao tiếp (thiết kế, thi công, sử dụng sản phẩm) trong kỹ thuật, nó bao gồm các hình biểu diễn (hình chiếu, hình cắt..), các số liệu ghi kích thước, các yêu cầu kỹ thuật…., nó được vẽ theo một quy tắc thống nhất (iso) nhằm thể hiện hình dạng, kết cấu, độ lớn… của vật thể. Ngoài ra có thể nói bản vẽ kỹ thuật là một loại tài sản trí tuệ, được đăng ký bản quyền, được mua, bán trao đổi.

Hiểu 1 cách đơn thuần, bản vẽ kỹ thuật là gì ?  là ngôn ngữ để đơn vị thiết kế mô tả kích thước, hình dáng , đặc tính, nguyên liệu kỹ thuật… của các chi tiết, kết cấu, vật thể…

Cũng có thể hiểu bản vẽ kỹ thuật là tác phẩm mà ngành kỹ thuật tạo ra nhằm làm cầu nối giữa thiết kế, thi công và sử dụng sản phẩm, bao gồm các hình khối như hình cắt, hình chiếu, yêu cầu kỹ thuật, số liệu ghi kích thước…

Bản vẽ kỹ thuật được vẽ dựa trên một quy tắc thống nhất để mô tả xác thực độ lớn, kết cấu, hình dạng của vật thể. Đồng thời bản vẽ này cũng được xem là tài sản trí não khi được đăng ký bản quyền và có thể được trao đổi, mua bán trên thị trường.

Ngày xưa bản vẽ kỹ thuật thường được biểu diễn dạng 2D. Nhưng với sự tăng trưởng vượt bậc của công nghệ kỹ thuật đã cho ra đời các bản vẽ dạng 3D sở hữu khả năng mô tả vật thể một cách chi tiết và trực quan hơn.

bản vẽ kỹ thuật là gì

Phân loại bản vẽ kỹ thuật

Hiện nay bản vẽ kỹ thuật được phân chia thành một số loại cơ bản như sau:

Bản vẽ chi tiết (Part drawing)

Bản vẽ chi tiết là bản vẽ mô tả rõ từng chi tiết đi kèm là 1 bản vẽ chung để giúp người đọc hình dung ra chi tiết ấy để giúp người nhìn có thể sửa chữa , lắp ráp hoặc chế tác . Bản vẽ chi tiết mang những quy chuẩn riêng về kỹ thuật sẵn sàng đem gia công thành chi tiết thật.

bản vẽ kỹ thuật là gì

Bản vẽ lắp ráp (Assembly drawing)

Bản vẽ lắp bao gồm những hình khối biểu diễn thể hiện hình dạng và kết cấu của hệ thống bộ phận hay sản phẩm và các số liệu cần thiết để lắp ráp và kiểm tra. Bản vẽ lắp ráp được xem là tài liệu khoa học quan trọng nhất của nhóm, bộ phận hay sản phẩm dùng trong thiết kế, chế tác và sử dụng.

Bản vẽ tháo rời (Explosive drawing)

Trong những tài liệu kỹ thuật dành cho giải thích, quảng cáo , sử dụng mô tả cho những người ko chuyên về khoa học thường vẽ kiểu không gian ba chiều sở hữu những chi tiết đã tháo rời và đang ở đúng vị trí sẵn sàng lắp ráp.

Bản vẽ sơ đồ (Schema)

Đây là bản vẽ phẳng gồm 1 số ký hiệu đơn thuần được quy ước nhằm mô tả những nguyên lý hoạt động như: sơ đồ mạch điện động lực, lược đồ giải thuật của tin học, cơ cấu nguyên lý máy, điều khiển PLC, điều khiển động cơ.

Các tiêu chuẩn trong bản vẽ kỹ thuật

bản vẽ kỹ thuật là gì

Vật liệu – dụng cụ vẽ và những phương pháp sử dụng giấy

Giấy vẽ sử dụng cho bản vẽ kỹ thuật là dòng giấy dày tương đối cứng sở hữu mặt phải nhẵn, mặt trái ráp. Khi vẽ bằng bút chì hay mực đều dùng mặt phải để vẽ.

Khổ giấy

Theo tiêu chuẩn TCVN 7283:2003 (ISO 5457:1999) quy định khổ giấy của các bản vẽ công nghệ bao gồm:

Ký hiệu A0 A1 A2 A3 A4 Kích thước (mm) 1189×841 841×594 594×420 420×297 297×210

• Cơ sở để phân chia các khổ giấy là khổ A0 (sở hữu khoảng trống 1m2, kích thước 1189x841mm). 
• Ngoài những khổ giấy chính, trong trường hợp khác cho phép dùng giấy phụ là các khổ giấy được chia trong khoảng khổ giấy chính.
• Kích thước cạnh của khổ phụ là bội số của kích thước cạnh của khổ A4.

Các loại khổ giấy

Theo TCVN 2-74 (tiêu chuẩn Việt nam số 2-74) quy định khổ giấy của những bản vẽ và các tài liệu kỹ thuật khác quy định cho ngành nghề công nghiệp và xây dựng . Được quy định như sau:

• Khổ giấy được quy định bằng kích thước của mép ngoài bản vẽ
• Khổ giấy bao gồm khổ chính và khổ phụ.
• Khổ chính mang kích thước dài x rộng = 1189 x 841 sở hữu khoảng trống bằng 1m2 (khổ A0), còn những khổ phụ được chia ra trong khoảng khổ này theo số chẵn lần. Ví dụ: A0 = 2A1 = 4A2 = 8A3 = 18A4 =.. 

Phép chiếu

Dựa vào bản vẽ kỹ thuật người ta sẽ chế tạo ra những chi tiết và lắp ráp chúng. Dựa trên bản vẽ chúng ta có thể thấy được kích thước, hình dạng của vật liệu chế tác, những chi tiết biểu diễn hay các quy tắc về lớp phủ, gia công nhiệt…

Bản vẽ gồm những mẫu hình biểu diễn gồm: mặt cắt, hình cắt và hình chiếu. Các hình chiếu biểu diễn sẽ được thể hiện bởi phép chiếu. Phép chiếu gồm các yếu tố như:

• Mặt phẳng hình chiếu: là mặt phẳng thể hiện phép chiếu
• Tâm chiếu: điểm thể hiện phép chiếu
• Tia chiếu: là đường thẳng tưởng tượng để thực hành phép chiếu

Quy định về đường nét

Trên bản vẽ kỹ thuật, các dạng đường, nét có độ rộng khác nhau biểu diễn các hình chiếu của vật thể nhằm thể hiện các tính chất của vật thể.

Các đường, nét trên bản vẽ được quy định theo TCVN 0008:1993, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO 128:1982.

Các loại đường nét tiêu chuẩn của một bản vẽ kỹ thuật như sau: 

Trình bày khung bản vẽ và khung tên

Khung bản vẽ

Khung bản vẽ được vẽ bằng nét liền đậm và kẻ cách mép giấy khoảng 5mm. Giả dụ muốn đóng thành tập thì giữ nguyên những cạnh trừ cạnh sườn bên trái phải kẻ cách mép một đoạn 25mm.

Khung tên

Khung tên đặt theo cạnh ngắn hoặc cạnh dài của bản vẽ. Hầu như bản vẽ đều có thể đặt chung trên 1 tờ giấy nhưng phỉ sở hữu sườn bản vẽ và khung tên riêng. Yêu cầu những chữ ghi trong khung tên phải hướng lên trên hoặc hướng sang trái bản vẽ.

Ý nghĩa của bản vẽ kỹ thuật

Ý nghĩa lớn nhất của bản vẽ kỹ thuật được thể hiện ngay từ việc ứng dụng thực tiễn: là cầu nối, phương tiện chuyển tiếp các ý tưởng, mô hình kĩ thuật thành những công trình, sản phẩm ngoài đời sống.

Nhờ có bản vẽ kĩ thuật mà việc tổ chức thi công, lắp ráp trở nên dễ dàng, thuận lợi và đảm bảo chính xác nhất.

Nhờ có bản vẽ kĩ thuật đã giúp việc tránh khỏi rất nhiều những sai sót, rủi ro có thể xảy ra dẫn đến chất lượng kỹ thuật, công trình không được đảm bảo. Thậm chí, những sai sót lớn dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng, gây thiệt hại cả về tài sản lẫn tính mạng con người.

Lời kết

Hy vọng bài viết đã cung cấp nhiều kiến thức cũng như kinh nghiệm hữu ích về khái niệm cũng như các quy định trình bày bản vẽ kỹ thuật đạt tiêu chuẩn cho bạn. Chúc bạn thành công!

>> Tham khảo thêm: Thiết kế nhà