Độc đáo nghệ thuật kiến trúc Cung đình Huế

Độc đáo nghệ thuật kiến trúc Cung đình HuếKiến trúc cung đình Huế được định hình và mang phong cách bản sắc Huế từ khi Huế là Kinh đô của Việt Nam thời Nguyễn. Hiện kinh đô Huế còn có nhiều công trình kiến trúc mỹ thuật kỳ vĩ bậc nhất đất nước, nổi bật là kinh thành Huế – được xây dựng bởi ba lớp thành bao bọc là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm thành.

Đại Nội Huế

Kinh thành hay Phòng thành

Về kiến trúc quy hoạch đồ án xây dựng kinh đô Huế, vua Gia Long là một nhà chính trị, quân sự, đồng thời là một người có sáng tạo trong quy hoạch đô thị. Đồ án được thai nghén trong tâm thức nhà vua từ trước khi đăng quang. Năm 1802 vua Gia Long khởi công xây dựng Hoàng thành và Tử Cấm thành. Năm 1805 mới bắt đầu xây dựng Kinh thành, quy mô diện tích rất lớn 520ha, chu vi 10km. Đặc biệt vận dụng kiểu kiến trúc phòng ngự Vauban của Pháp. Phòng thành Huế tạo những đường dích dắc, gồm các hệ thống: luỹ, pháo đài, giác bảo, đoạn thành nối hai pháo đài, tường bắn, phản pháo, phòng lô, hào, thành giai… Đây là một loại thành luỹ đã được áp dụng ở nhiều địa phương nước Pháp và các nước lân cận. Khi xây dựng kinh thành, 8 làng phải dời đi và hai đoạn nhánh Sông Hương là Bạch Yến và Kim Long đã bị lấp. Vòng thành có 10 cửa lớn đường bộ, hai đường thuỷ và kỳ đài; thành cao 6,6m, rộng 21m xây gạch bên ngoài kiên cố có dãy hào sâu gọi là Hộ Thành hà.

Trong Kinh thành còn có những công trình kiến trúc: lục bộ, nha viện, Quốc Tử giám, Quốc Sử quán, quần thể kiến trúc hồ Tịnh Tâm, Khâm Thiên giám, Trần Bình đài, Tàng Thơ lâu, Kỳ đài… Thật sự kiểu thức này cũng đã được áp dụng khi xây dựng thành Gia Định (1791) do ông Olivier de Puymanuel giỏi về kiến trúc và kỹ sư Leburn đã thiết kế giúp chúa Nguyễn Ánh. Kinh thành Huế xây thời Gia Long và vua kế vị Minh Mạng đã xây tiếp các thành: Hà Nội, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Sơn Tây, Hưng Yên, Hưng Hoá, Nam Định, Thanh Hoá, Vinh, Đồng Hới, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Yên Hòa, Vĩnh Long… cũng đều theo phong cách Vauban, một phong cách xuất hiện sớm ở châu Á.

Hoàng thành

Toàn cảnh Hoàng thành Thành gần hình vuông, mỗi cạnh 606m. Trong đồ án hơi lệch về phía Nam của Kinh thành, có một cửa chính Ngọ Môn (Nam), Hòa Bình (Bắc), Hiển Nhơn (Đông) và Chương Đức (Tây). Theo trục dũng đạo, từ cửa Ngọ Môn vào điện Thái Hoà là nơi thiết đại triều và tiếp sứ thần, có nhiều cầu, hồ liên tục và những phương môn bằng đồng nguy nga tráng lệ. Khu vực thờ cúng tổ tiên có: Triệu miếu, Thái miếu, Hưng miếu, Thế miếu, điện Phụng Tiên, Cửu đỉnh, các cung Diên Thọ (các bà mẹ vua ở), cung Trường Sanh (các bà nội vua ở), các kho tàng, vườn Thượng Uyển … Ngọ Môn và Hiển Lâm các là hai công trình kiến trúc đồ sộ, độc đáo tuyệt mỹ của kiến trúc truyền thống Huế.

Hoàng thành

Tử Cấm thành

Thái Bình Lâu trong Tử Cấm thành Toàn bộ cung điện, lầu gác, đình tạ xây dựng để phục vụ sinh hoạt của nhà vua và gia tộc. Đại cung môn gồm có: điện Cần Chánh, Càn Thành, Kiến Trung, Tam Cung lục viện, Tả vu, Hữu vu, điện Văn Minh, Võ Hiển, Thái Bình lâu, Duyệt Thị đường, Thái Y viện, v.v… Ngoài Kinh thành còn có: Phu Văn lâu, đàn Nam Giao, Văn Thánh, chùa Linh Mụ, điện Hòn Chén, Hổ Quyền… Đây là những di tích lịch sử và cảnh quan đẹp của đất Thần kinh.

Tử Cấm thành

Kinh đô Huế vẫn còn đó, chứng minh cho một lối kiến trúc độc đáo, tiêu biểu, hài hòa với thiên nhiên và con người.

Vĩnh Phối – www.vietnamreview.com

About the Author

Architecture

Trả lời

loading